Ayancık'ın tarihi ilen bütünleşen Kurtuluş İlköğretim Okulu Osmanlı mimarisinin son dönemlerinden esinlenilerek yapılmıştır. Ayancık'ın en eski okuludur. Halen ilköğretim olarak kullanılmaktadır.
Ayancık Kilisesi (Eski Cezaevi)
Yalı Mahallesi sahil kesiminde bulunan bina eski bir kilise olup yıllarca cezaevi olarak kullanılmıştır. 1885 yılında inşa edilen Osmanlı'nın son dönemlerine ait bir yapıdır. Şu anda ise belediyenin çalışmalarıyla kültür merkezi haline getirilme çalışmaları başlamıştır.
Tarihi Ayancık Yalı Hamamı
Ne yazık ki şu anda yerinde yeller esen bu tarihi yapının olmasını gerçekten çok isterdim diye yetkililere seslendikten sonra; Ne zaman ve kim tarafından yapıldığı bilinmemekle birlikte bina kaderine terk ediilmiş ve yakın bir zaman önce de tamamen geri gelmemek üzere yıkılmıştır. Eski Türk mimarisine göre yapılmış, hamam bahçe içindeydi ve arkasında ısıtma fırını sistemi vardı.
Tarihi Askerlik Şubesi
1900 yılındai İstifan'daki kilise harabelerinin sütunları kullanılarak, aynı üslupla inşa edilen ve Askerlik Şubesi binası olarak uzun yıllar hizmet vermiş ve hala vermektedir. Binanın ön cephesi kesme taştan yapılmış süütunlu ve iki kat halinderdir.Yapımında kilise harabesinden getirilen sütun ve taşlar kullanılmıştır.
Ayancık Yalı Cami
1892 yılında Osmanlı Devleti'nin son zamanlarında caminin kitabesinde de belirtildiği gibi Sultan Abdülhamit'in yardımları ile yapılmıştır. Ahşap ve kargir kullanılarak yapılan caminin bir minaresi ve revaksız iç avlusu vardır. Ayancık'ın en eski camisi ünvanını elinde bulundurmaktadır.
İstifan Limanı
Ayancık ilçesinde, Ön tarih devirlerinden kalan ve henüz hiç bir bilimsel araştırmanın yapılmadığı Pontus Krallarına ait kaya mezarları İlçenin batısındaki İstefan, (Çaylıoğlu) köyü sınırları içinde bulunmaktadır.
İstifan Kaya Mezarları
Ayancık ilçesinde, Ön tarih devirlerinden kalan ve henüz hiç bir bilimsel araştırmanın yapılmadığı Pontus Krallarına ait kaya mezarları İlçenin batısındaki İstefan, (Çaylıoğlu) köyü sınırları içinde bulunmaktadır.
İstifan Kilise Harabelerinin 9. sütunu, bu sütunlardan ve taşlardan bazılarıda Ayancık Askerlik Şubesinin yapımında kullanılmıştır.
İstifan Sulu Kilisesi
Halen İstifan burnunun batı yakasında, toprak altında olup, içi toprak ve su dolu haldedir. Galerilerinden biri toprak üstündedir. Halk içinin su dolu olması ve çevresinin de su kaynağı yönünden zengin olması nedeni ile sulu kilise denmektedir. Hiçbir kazı çalışması yapılmadığı gibi, meraklı define avcılarının uğrak yeri halinde ara ara kazılmaktadır. Resimde de toprak üstünde kalan kısmını görmekteyiz.
