1811'de Sinop'un Ayancık kasabasında doğan ve çok küçük yaşta istanbul'a gelip, ilk nizam ordusu mektebinde yetişerek çalışkanlığı, zekası ve cesareti ile Serasker Hüsrev Paşa'nın dikkatini çekip, Paris'teki Mekteb-i Osmaniye'ye gönderilerek yetiştirilen, beş defa Serasker, beş defada Sadrazam olan ve kuvvetli Fransızcası ile orduya ait talimatnameleri başarıyla çevirmesinden dolayı "Mütercim = Çevirmen" ünvanıyla tanınan Rüştü Paşa, Sultan Abdülhamit'in tahta çıkışında sadrazam idi.
Tahtından indirilen Sultan Murad'a gözyaşı döktüğü yeni padişaha anlatılmıştı. Kısa zaman sonra uzaklaştırıldı. Aradan iki sene geçti, Ruslarla açılan savaşı kaybettik. Ağır hükümlü Ayestefanos Muahedesi yapıldı, istanbulda vaziyet karışıktı. Sultan Abdülhamit, Ahmet Kadri Paşa'yı sadrazamlıktan aldı, hasta olan Mütercim Rüştü Paşa yı bu makama getirdi. Fakat, Berlin Konferansı'nın toplanacağı haberi gelince de şahsi güveni olmayan Rüştü Paşa'yı sadece bir hafta yerinde bıraktı, sonra azletti..
Yaşlı vezir pek kısa süreli, nasıl başlayıp nasıl bittiğini anlayamadığı bu Sadareti için çok sık kullandığı "gayrı" sözcüğünü de ihmal etmeden: "Bizim bu sadrazamlığımız "Vezaret değil, Rezalet oldu demişti."
Rüştü Paşa 1882de Sultan Aziz hadisesi tazelenerek dava mevzuu yapıldığı günlerde yetmişbir yaşında Manisa'daki çiftliğinde öldü. Tarihte kendisi ve devri için bu kadar sert ve çıplak kıyaslama yapmış devlet adamı nadirdir.
(8 Mart 1982 YeniAsır Gazetesi)
** ** **
"http://sinop.gov.tr" de hakkında yazılan bilgi:
Rüştü paşa (Mütercim)
Osmanlıların son zamanlarında dört defa Seraskerlik ve dört defa da Sadrazamlık yapmıştır. Sultan Aziz'in tahttan indirilmesinde önayak olanlar arasında bulunmuş, İlk Meşrutiyetin ilanında da rol oynamış ve nihayet II. Abdülhamid'in kahrına uğramış ünlü bir şahsiyettir.
1811' de Sinop'ta doğmuştur. Hasan Ağa adlı birinin oğludur. Yeniçeriliğin kaldırılması üzerine nefer olarak 1825'de orduya katılmıştır. Orada okuma yazma öğrenmiş, Fransızca ile meşgul olarak askeri kitaplar tercümesine başlamış olup, bu yüzden mütercim adını almıştır.
II. Abdülhamid, Sultan Aziz'in katli konusunda katiller arasına da mütercim Rüştü Paşa'nın adını karıştırarak idam ettirmek istemiştir. Ancak Rüştü Paşa'nın mahkemeye getirilemeyecek kadar hasta olması üzerine bu düşünceden vazgeçilmiştir. Rüştü Paşa 1880 senesinde Manisa'da ölmüştür. ..